Đau khuỷu tay khi bê đồ, chơi pickleball hoặc cầu lông: Nguyên nhân và cách chăm sóc

Đau khuỷu tay là tình trạng khá thường gặp ở người phải bê vác, làm việc lặp đi lặp lại bằng tay hoặc chơi các môn thể thao dùng nhiều cổ tay, cẳng tay như pickleball, cầu lông, bóng bàn. Đặc biệt, pickleball đang được nhiều người tại Việt Nam yêu thích vì dễ chơi, phù hợp nhiều độ tuổi, nhưng nếu chơi liên tục hoặc dùng lực cổ tay, khuỷu tay chưa đúng cách, vùng khuỷu tay có thể bị quá tải.

Ban đầu, cảm giác đau có thể chỉ âm ỉ, hơi nhói khi cầm nắm hoặc xoay cổ tay. Nhưng nếu tiếp tục vận động quá sức, vùng khuỷu tay có thể đau rõ hơn và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Nhiều người khi đau khuỷu tay thường nghĩ ngay đến việc xoa bóp, bôi dầu nóng hoặc cố vận động thêm để “giãn cơ”. Tuy nhiên, chăm sóc đau khuỷu tay cần đúng cách, nhất là khi có sưng, nóng, đỏ, đau tăng dần hoặc hạn chế vận động.

Bài viết này giúp bạn hiểu những nguyên nhân thường gặp gây đau khuỷu tay, cách chăm sóc tại nhà trong trường hợp nhẹ và khi nào nên đi khám.

1. Đau khuỷu tay thường gặp ở những ai?

Khuỷu tay là khớp tham gia vào rất nhiều động tác trong ngày: gập duỗi tay, cầm nắm, bê đồ, xoay cẳng tay, chống tay, vung vợt hoặc làm việc với máy tính. Vì vậy, vùng này dễ bị quá tải nếu phải lặp lại một động tác trong thời gian dài.

Đau khuỷu tay thường gặp ở các nhóm sau:

Người thường xuyên bê vác đồ nặng.
Người làm việc nhà nhiều, vắt khăn, xách túi, bưng bê.
Người chơi pickleball, cầu lông, bóng bàn hoặc các môn dùng vợt.
Người tập gym, chống đẩy, nâng tạ sai kỹ thuật.
Người làm nghề thợ mộc, thợ cơ khí, thợ sửa chữa, làm vườn.
Dân văn phòng dùng chuột, bàn phím hoặc điện thoại trong thời gian dài.
Người từng té ngã, chống tay hoặc va đập vào khuỷu tay.

Nếu bạn thường bị đau mỏi vùng cổ, vai, tay do tư thế làm việc, có thể đọc thêm bài Đau cổ vai gáy do ngồi nhiều: nguyên nhân và cách khắc phục để hiểu thêm về mối liên hệ giữa tư thế và hệ cơ khớp vùng tay vai.

2. Những nguyên nhân thường gặp gây đau khuỷu tay

Đau khuỷu tay có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Với các trường hợp nhẹ, nguyên nhân thường liên quan đến quá tải cơ gân, vận động lặp lại hoặc va chạm thông thường.

2.1. Căng cơ và gân quanh khuỷu tay do dùng tay quá sức

Khi bê đồ nặng, nâng vật sai tư thế hoặc làm việc liên tục bằng tay, các nhóm cơ và gân quanh khuỷu tay phải chịu lực nhiều hơn bình thường. Điều này có thể gây đau âm ỉ, căng tức hoặc nhói khi cầm nắm.

Tình trạng này thường rõ hơn khi:

Xách túi nặng.
Bê thùng hàng.
Vặn nắp chai.
Cầm chảo, cầm xô nước.
Nâng tạ hoặc tập luyện quá sức.

Nếu đau chỉ ở mức nhẹ, không sưng nhiều và không hạn chế vận động rõ, người dùng có thể nghỉ ngơi, giảm tải và theo dõi thêm.

2.2. Vận động lặp lại khi chơi pickleball, cầu lông hoặc bóng bàn

Các môn thể thao dùng vợt như pickleball, cầu lông, bóng bàn đòi hỏi cổ tay, cẳng tay và khuỷu tay phối hợp liên tục. Với pickleball, nhiều người mới chơi thường dùng cổ tay và cẳng tay nhiều khi đánh bóng, đặc biệt trong các pha phản xạ nhanh gần lưới.

Nếu khởi động chưa kỹ, kỹ thuật chưa đúng hoặc tăng cường độ chơi quá nhanh, vùng cơ gân quanh khuỷu tay có thể bị quá tải.

Người chơi có thể cảm thấy:

Đau mặt ngoài hoặc mặt trong khuỷu tay.
Đau tăng khi vung vợt, cầm nắm hoặc xoay cổ tay.
Cảm giác mỏi lan xuống cẳng tay.
Giảm lực cầm vợt.
Đau âm ỉ sau buổi tập.

Trong trường hợp này, nghỉ ngơi và điều chỉnh kỹ thuật là rất quan trọng. Không nên cố chơi tiếp khi đau tăng rõ.

2.3. Va đập hoặc chống tay khi ngã

Khuỷu tay cũng dễ bị đau sau khi va vào cạnh bàn, té ngã hoặc chống tay xuống đất. Nếu chỉ va chạm nhẹ, vùng khuỷu có thể đau, hơi bầm hoặc ê nhức vài ngày.

Tuy nhiên, nếu sau té ngã có đau dữ dội, sưng nhanh, không duỗi gập tay được hoặc khuỷu tay biến dạng, không nên tự xoa bóp tại nhà. Lúc này cần đi khám để loại trừ tổn thương nặng.

Bạn có thể tham khảo thêm bài Các chấn thương xương khớp thường gặp và cách xử lý đúng cách để hiểu thêm về cách nhận biết và xử lý ban đầu với các chấn thương thường gặp.

2.4. Tư thế làm việc sai hoặc dùng chuột máy tính lâu

Không chỉ người chơi thể thao mới bị đau khuỷu tay. Dân văn phòng cũng có thể đau vùng khuỷu, cổ tay, vai gáy nếu bàn làm việc không phù hợp, tay đặt sai vị trí hoặc dùng chuột quá lâu.

Một số thói quen dễ gây quá tải vùng tay:

Đặt khuỷu tay tì mạnh lên mặt bàn trong thời gian dài.
Cổ tay gập hoặc lệch khi dùng chuột.
Vai nâng cao khi gõ máy.
Ngồi làm việc liên tục nhiều giờ không nghỉ.
Cầm điện thoại lâu bằng một tay.

Những thói quen này có thể khiến cơ vùng vai, cẳng tay và khuỷu tay bị căng mỏi kéo dài.

3. Đau khuỷu tay có nguy hiểm không?

Không phải mọi trường hợp đau khuỷu tay đều nguy hiểm. Nhiều trường hợp đau nhẹ do vận động quá sức có thể cải thiện khi nghỉ ngơi, giảm tải và chăm sóc phù hợp.

Tuy nhiên, bạn không nên chủ quan nếu đau khuỷu tay có các dấu hiệu sau:

Đau dữ dội sau té ngã hoặc va đập mạnh.
Khuỷu tay sưng nhanh, bầm tím lan rộng.
Không thể gập duỗi tay như bình thường.
Cảm giác yếu tay, tê bì lan xuống bàn tay.
Đau tăng dần qua từng ngày.
Khuỷu tay biến dạng hoặc lệch trục.
Đau kèm sốt, vùng da nóng đỏ bất thường.
Đau kéo dài nhiều ngày không cải thiện.

Trong các trường hợp này, nên đi khám để được đánh giá chính xác. Không nên cố xoa bóp mạnh, bẻ nắn hoặc tiếp tục chơi thể thao khi chưa rõ nguyên nhân.

Bài Xin đừng chủ quan với các tổn thương cơ, gân, xương, khớp: dấu hiệu và cách xử lý cũng là nội dung nên đọc thêm nếu bạn thường gặp đau sau vận động hoặc va chạm.

4. Nên làm gì khi bị đau khuỷu tay nhẹ?

Nếu đau khuỷu tay xuất hiện sau vận động, bê đồ hoặc chơi thể thao, nhưng không có dấu hiệu nghiêm trọng, bạn có thể tham khảo các cách chăm sóc dưới đây.

4.1. Nghỉ ngơi và giảm tải cho tay

Việc đầu tiên nên làm là giảm các hoạt động khiến khuỷu tay đau hơn. Không nên cố bê đồ nặng, vung vợt mạnh, chống đẩy hoặc nâng tạ khi vùng khuỷu còn đau rõ.

Bạn có thể:

Tạm nghỉ chơi thể thao vài ngày.
Tránh xách nặng bằng tay đau.
Giảm thời gian dùng chuột hoặc điện thoại liên tục.
Đổi tay khi phải cầm nắm lâu.
Dừng động tác nếu thấy đau tăng.

Nghỉ ngơi không có nghĩa là bất động hoàn toàn, mà là giảm tải hợp lý để vùng đau có thời gian ổn định.

4.2. Quan sát sưng, nóng, đỏ, bầm tím

Trong vài giờ đầu sau va chạm hoặc vận động quá sức, hãy quan sát xem vùng khuỷu tay có:

Sưng nhanh không.
Nóng đỏ rõ không.
Bầm tím lan rộng không.
Đau tăng dần không.
Gập duỗi tay có khó khăn không.

Nếu có các dấu hiệu này, không nên xoa bóp mạnh. Bạn có thể đọc thêm bài Tụ máu dưới da sau va chạm: nguyên nhân và cách làm tan nhanh để biết cách theo dõi bầm tím sau va chạm.

4.3. Chườm phù hợp tùy thời điểm

Trong giai đoạn mới đau sau va chạm hoặc vận động quá sức, nhiều người băn khoăn không biết nên chườm nóng hay lạnh. Nguyên tắc chung là không nên làm nóng hoặc xoa bóp mạnh khi vùng đau còn sưng nóng đỏ rõ.

Bạn có thể tham khảo bài Bong gân nên chườm nóng hay lạnh? Cách xử lý đúng để giảm đau nhanh để hiểu thêm về cách lựa chọn phương pháp chườm trong chấn thương nhẹ.

4.4. Vận động nhẹ khi đau đã giảm

Khi cảm giác đau đã giảm, không còn sưng nóng rõ và vận động không làm đau tăng, có thể bắt đầu các động tác nhẹ nhàng để duy trì độ linh hoạt.

Ví dụ:

Gập duỗi khuỷu tay chậm rãi.
Xoay cẳng tay nhẹ.
Duỗi cổ tay nhẹ.
Thả lỏng vai và cánh tay.

Không nên tập mạnh ngay. Nếu động tác nào làm đau tăng, nên dừng lại.

4.5. Điều chỉnh tư thế và kỹ thuật vận động

Với người chơi pickleball, cầu lông hoặc bóng bàn, nên xem lại:

Kích thước cán vợt có phù hợp không.
Động tác đánh bóng có dùng quá nhiều cổ tay không.
Cường độ chơi có tăng quá nhanh không.
Có khởi động kỹ trước khi chơi không.
Có nghỉ đủ giữa các buổi tập không.

Với dân văn phòng, nên điều chỉnh:

Ghế ngồi và chiều cao bàn.
Vị trí chuột, bàn phím.
Tư thế vai, khuỷu tay và cổ tay.
Thời gian nghỉ giữa các phiên làm việc.

Những thay đổi nhỏ này có thể giúp giảm áp lực lặp lại lên vùng khuỷu tay.

5. Có nên xoa bóp khi đau khuỷu tay không?

Xoa bóp nhẹ có thể được cân nhắc trong một số trường hợp đau mỏi cơ, căng cơ nhẹ hoặc cứng vùng cẳng tay quanh khuỷu khi không có dấu hiệu chấn thương nặng.

Tuy nhiên, không nên xoa bóp nếu:

Vùng khuỷu tay đang sưng nóng đỏ rõ.
Đau dữ dội sau té ngã hoặc va đập.
Có vết thương hở, trầy xước.
Bầm tím lan rộng nhanh.
Tê bì, yếu tay hoặc mất cảm giác.
Không thể gập duỗi khuỷu tay bình thường.
Nghi ngờ gãy xương, trật khớp hoặc tổn thương nặng.

Nếu cần tìm hiểu kỹ hơn về nhóm sản phẩm dùng để xoa bóp vùng cơ khớp, bạn có thể đọc bài Thuốc xoa bóp thảo dược có tác dụng gì?.

Để dùng an toàn hơn, nên xem thêm bài Dùng sản phẩm xoa bóp thảo dược ngoài da cần lưu ý gì? và bài Có nên xoa bóp khi vùng chấn thương đang sưng nóng đỏ đau?.

6. Góc nhìn Đông y về đau khuỷu tay

Theo Đông y, đau nhức vùng cơ khớp có thể liên quan đến khí huyết vận hành chưa thông, kinh lạc bị trở ngại hoặc vùng cơ gân bị căng mỏi sau vận động quá mức. Khi khí huyết lưu thông kém, vùng cơ khớp có thể dễ đau mỏi, cứng hoặc kém linh hoạt.

Với các trường hợp đau mỏi nhẹ, xoa bóp đúng cách thường được dùng nhằm hỗ trợ thư giãn cơ, hỗ trợ lưu thông tại chỗ và giúp vùng cơ khớp dễ chịu hơn.

Tuy nhiên, Đông y cũng coi trọng việc quan sát tình trạng cụ thể. Khi vùng khuỷu tay đang sưng nóng đỏ đau rõ, đau sau té ngã mạnh hoặc có tê yếu lan xuống bàn tay, không nên tự xoa bóp mạnh mà cần thăm khám để đánh giá chính xác hơn.

Nếu bạn quan tâm đến kỹ thuật xoa bóp trong y học cổ truyền, có thể đọc thêm bài 19 kỹ thuật xoa bóp, bấm huyệt của y học cổ truyền.

7. Tiêu Chấn Thủy có thể hỗ trợ trong trường hợp nào?

Phú Hà Tiêu Chấn Thủy là sản phẩm dùng ngoài da, được phát triển theo hướng hỗ trợ xoa bóp vùng cơ khớp. Với đau khuỷu tay, sản phẩm có thể được cân nhắc trong các tình huống phù hợp như:

Đau mỏi cơ quanh khuỷu sau vận động.
Căng cơ nhẹ vùng cẳng tay.
Cứng mỏi tay do làm việc lặp lại.
Bầm tím nhẹ quanh khuỷu trên vùng da lành.
Cần xoa bóp thư giãn vùng cơ khớp sau lao động hoặc thể thao.

Khi dùng sản phẩm xoa bóp ngoài da, cần lưu ý:

Chỉ dùng trên vùng da lành.
Không bôi lên vết thương hở, trầy xước hoặc vùng da kích ứng.
Không xoa bóp mạnh khi vùng khuỷu tay đang sưng nóng đỏ rõ.
Không dùng để thay thế thăm khám khi đau dữ dội, tê yếu hoặc hạn chế vận động.
Nên thử trên vùng da nhỏ trước khi dùng rộng hơn.
Ngừng sử dụng nếu có dấu hiệu kích ứng da.

Bạn cũng có thể xem thêm bài Tiêu Chấn Thủy dùng trong trường hợp nào? để hiểu rõ hơn về các bối cảnh sử dụng phù hợp.

8. Khi nào đau khuỷu tay cần đi khám?

Bạn nên đi khám nếu đau khuỷu tay có một trong các dấu hiệu sau:

Đau dữ dội sau té ngã, va đập hoặc tai nạn.
Sưng nhanh, bầm tím nhiều.
Không thể gập, duỗi hoặc xoay cẳng tay.
Cầm nắm yếu rõ.
Tê bì lan xuống bàn tay hoặc các ngón tay.
Khuỷu tay biến dạng hoặc lệch bất thường.
Đau tăng dần dù đã nghỉ ngơi.
Đau kéo dài nhiều ngày không cải thiện.
Vùng da quanh khuỷu nóng đỏ kèm sốt.
Có vết thương hở sâu hoặc nghi nhiễm trùng.

Trong các trường hợp này, vui lòng thăm khám bác sĩ sớm để được tư vấn phù hợp.

9. Cách phòng ngừa đau khuỷu tay tái phát

Để hạn chế đau khuỷu tay tái phát, bạn có thể áp dụng một số thói quen sau:

9.1. Khởi động kỹ trước khi chơi thể thao

Trước khi chơi pickleball, cầu lông, bóng bàn hoặc tập gym, nên khởi động cổ tay, khuỷu tay, vai và cẳng tay. Khởi động giúp cơ khớp sẵn sàng hơn trước khi vận động mạnh.

9.2. Tăng cường độ tập từ từ

Không nên đột ngột tăng thời gian chơi, số set tập hoặc mức tạ. Việc tăng cường độ quá nhanh dễ làm cơ gân quanh khuỷu tay bị quá tải.

9.3. Nghỉ giữa các phiên làm việc lặp lại

Nếu phải dùng chuột, gõ máy, bê vác hoặc làm việc thủ công nhiều, nên nghỉ ngắn giữa các phiên làm việc. Trong lúc nghỉ, có thể thả lỏng vai, xoay nhẹ cổ tay và khuỷu tay.

9.4. Không cố vận động khi đau tăng

Đau là tín hiệu cơ thể cần được chú ý. Nếu một động tác làm khuỷu tay đau tăng, nên dừng lại, điều chỉnh hoặc nghỉ ngơi thay vì cố làm tiếp.

9.5. Chăm sóc vùng cơ khớp sau vận động

Sau vận động, có thể thư giãn cơ bằng nghỉ ngơi, giãn cơ nhẹ, uống đủ nước và theo dõi vùng đau nếu có va chạm. Với đau mỏi nhẹ trên vùng da lành, xoa bóp nhẹ bằng sản phẩm phù hợp có thể được cân nhắc như một biện pháp hỗ trợ.

Nếu bạn thường gặp đau mỏi cơ sau khi chơi thể thao, có thể đọc thêm bài Đau cơ sau khi tập thể thao: nguyên nhân và cách giảm đau nhanh. Với nhóm chạy bộ hoặc vận động mạnh, bài Căng cơ bắp chân khi chạy bộ: nguyên nhân và cách xử lý cũng có thể hữu ích.

Để xem thêm các bài viết cùng chủ đề, bạn có thể truy cập chuyên mục Xương khớp và chấn thương.

10. Kết luận

Đau khuỷu tay khi bê đồ, chơi pickleball, cầu lông hoặc làm việc lặp lại bằng tay thường liên quan đến tình trạng quá tải cơ gân quanh khuỷu. Trong trường hợp nhẹ, nghỉ ngơi, giảm tải, điều chỉnh tư thế và chăm sóc đúng cách có thể giúp vùng đau ổn định hơn.

Tuy nhiên, nếu đau khuỷu tay kèm sưng nhanh, bầm tím lan rộng, tê yếu, hạn chế vận động hoặc xuất hiện sau té ngã mạnh, không nên tự xoa bóp tại nhà mà cần đi khám sớm.

Với các tình trạng đau mỏi, căng cơ nhẹ hoặc bầm tím nhẹ trên vùng da lành, có thể tham khảo Phú Hà Tiêu Chấn Thủy như một sản phẩm xoa bóp thảo dược dùng ngoài da, hỗ trợ chăm sóc vùng cơ khớp trong sinh hoạt và vận động hằng ngày.

Khuyến cáo

Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Thông tin trong bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc thầy thuốc trước khi sử dụng nếu bạn đang có bệnh nền, đang dùng thuốc, phụ nữ có thai, đang cho con bú, trẻ em dưới 12 tuổi hoặc có triệu chứng nghiêm trọng.