Các loại tổn thương cơ – gân – xương – khớp thường gặp
Thỉnh thoảng chúng tôi lại được mọi người gọi điện hỏi thăm về các bệnh liên quan tới cơ xương khớp.
Hôm trước thì có một cô em gọi điện bảo mai em phải đi công tác sớm mà em đau chân quá. Hỏi ra mới biết là bị chấn thương ở khớp (khả năng bị bong gân) mà không bó chân, không dùng thuốc mà vẫn tập Yoga những bài khó và đặc biệt là vừa chạy half marathon (21km) 
Khi hỏi kỹ thì bảo em chủ quan, cứ nghĩ nó tự khỏi nên không đi khám, em chủ quan vì em còn trẻ. Đoán là em ấy bị bong gân hoặc giãn dây chằng. Giờ đến lúc đau không đi được thì em mới cuống đi tìm thuốc.
Một ông anh già thì nhắn anh đau vai quá, không vận động được. Khả năng 5 tháng trước anh chơi thể thao bị chấn thương mà chủ quan không đi khám. Sau khi hỏi thì đoán anh bị viêm quanh khớp vai và động viên anh đi khám để điều trị cho dứt điểm. Ông anh đi khám xong gửi kết quả thì đúng là bị viêm quanh khớp vai, nhưng tệ nhất là khớp bị đông cứng do viêm quá lâu.
Căng cơ
Căng cơ xảy ra khi các sợi cơ bị kéo giãn quá mức, thường gặp khi vận động mạnh hoặc thay đổi tư thế đột ngột.
Triệu chứng có thể gồm:
- đau tại vùng cơ
- hạn chế vận động
- cảm giác căng tức
Bong gân
Bong gân là tình trạng dây chằng quanh khớp bị kéo giãn hoặc rách do khớp bị xoay hoặc vặn quá mức.
Bong gân thường gặp ở:
Viêm gân
Viêm gân có thể xảy ra khi gân bị sử dụng quá mức hoặc chịu lực kéo lặp đi lặp lại trong thời gian dài.
Người lao động nặng hoặc chơi thể thao thường dễ gặp tình trạng này.
Chấn thương khớp
Chấn thương khớp có thể xảy ra do:
- té ngã
- va chạm
- vận động sai tư thế
Nếu không xử lý đúng cách, chấn thương khớp có thể gây đau kéo dài hoặc hạn chế vận động.
Vì sao không nên chủ quan?
Nhiều người thường cho rằng các chấn thương nhẹ sẽ tự khỏi nên không chú ý chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên nếu không được xử lý hợp lý, các tổn thương cơ, gân hoặc khớp có thể:
- kéo dài thời gian hồi phục
- gây đau dai dẳng
- ảnh hưởng đến khả năng vận động
Việc nhận biết sớm và xử lý đúng cách giúp hạn chế các biến chứng không mong muốn.
Vậy thì giải pháp là gì?
Cách xử lý ban đầu khi bị chấn thương cơ, gân, xương, khớp
Khi gặp các chấn thương nhẹ như bong gân, căng cơ hoặc va chạm gây đau khớp, việc xử lý đúng cách ngay từ đầu có thể giúp giảm đau và hạn chế tình trạng tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn.
Một trong những phương pháp xử lý ban đầu được nhiều chuyên gia khuyến nghị là nguyên tắc RICE.
Nguyên tắc RICE trong xử lý chấn thương
RICE là viết tắt của bốn bước xử lý cơ bản khi bị chấn thương cơ – gân – khớp.
Rest – Nghỉ ngơi
Ngay khi xảy ra chấn thương, nên ngừng vận động và cho vùng bị đau được nghỉ ngơi. Việc tiếp tục vận động có thể khiến tổn thương trở nên nặng hơn.
Ice – Chườm lạnh
Chườm lạnh trong khoảng 15–20 phút mỗi lần giúp giảm sưng và giảm đau ở vùng tổn thương. Có thể sử dụng túi đá bọc trong khăn để chườm lên vùng bị đau.
Compression – Băng ép
Băng ép nhẹ quanh vùng chấn thương giúp hạn chế sưng và hỗ trợ cố định khớp. Tuy nhiên không nên băng quá chặt vì có thể ảnh hưởng đến lưu thông máu.
Elevation – Nâng cao vùng bị tổn thương
Nếu có thể, nên nâng cao vùng bị đau (ví dụ nâng chân khi bị bong gân cổ chân) để giúp giảm sưng và cải thiện tuần hoàn máu.
Việc áp dụng đúng nguyên tắc RICE trong giai đoạn đầu có thể giúp giảm đáng kể các triệu chứng đau và sưng.
Hỗ trợ giảm đau cơ – gân – khớp theo kinh nghiệm Đông y
Bên cạnh việc nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách, nhiều người cũng lựa chọn các phương pháp xoa bóp và hỗ trợ từ thảo dược để giúp giảm cảm giác đau và thúc đẩy quá trình phục hồi.
Trong y học cổ truyền, các chế phẩm thảo dược dùng ngoài da thường được sử dụng để hỗ trợ trong các trường hợp:
- đau cơ sau vận động
- bong gân nhẹ
- bầm tím do va chạm
- đau khớp sau lao động nặng
- căng cơ hoặc mỏi cơ
Một số sản phẩm như Tiêu Chấn Thủy của Đông dược Phú Hà được sử dụng để xoa bóp ngoài da nhằm hỗ trợ giảm cảm giác đau nhức và giúp vùng cơ – khớp bị tổn thương phục hồi tốt hơn.
Sản phẩm thường được dùng trong các trường hợp:
Việc kết hợp nghỉ ngơi, chăm sóc đúng cách và xoa bóp hỗ trợ có thể giúp quá trình phục hồi diễn ra nhanh hơn.
Với các trường hợp chấn thương, đầu tiên phải xác định có tổn thương xương hay không. Tốt nhất là đi khám và chụp chiếu để có kết luận chính xác.
Nếu bị bong gân, dãn dây chằng hay căng cơ thì có thể kết hợp dùng Tiêu Chấn Thủy để xoa bên ngoài (không bóp) và dùng băng chun y tế hoặc băng chun thể thao để bó, tránh làm tổn thương thêm.
Nếu bị viêm khớp thì cũng dùng Tiêu Chấn Thủy và tùy theo chỗ bị đau (vd cổ tay, cổ chân, đầu gối) mà kết hợp dùng thêm băng chun.
khi dùng băng chun nhiều nó sẽ làm thít các mao mạch, gây ngứa. Nên đừng bó quá chặt và cũng thỉnh thoảng tháo ra cho đỡ ngứa và máu lưu thông.
Nếu đau khớp do các bệnh như viêm đa khớp, gout thì có thể uống thuốc kết hợp với xoa Tiêu Chấn Thủy. Thường đau gây ra do viêm nên các thuốc sẽ có tác dụng giảm đau, kháng viêm.
Các bệnh liên quan tới thoái hóa ví dụ vôi hóa cột sống cần dùng thuốc kết hợp với tập luyện các bài phù hợp.
Khi nào cần đi khám?
Mặc dù nhiều chấn thương cơ – khớp có thể cải thiện sau vài ngày chăm sóc, nhưng bạn nên đi khám nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
- đau dữ dội
- sưng lớn hoặc bầm tím nhiều
- không thể cử động khớp
- đau kéo dài nhiều ngày
Việc kiểm tra sớm giúp xác định chính xác mức độ tổn thương và có phương pháp điều trị phù hợp.
Quan trọng nhất là chúng ta không chủ quan khi thấy các tổn thương liên quan tới hệ gân – cơ – xương – khớp.
COMMENTS